Ngân hàng ngoại và câu chuyện khách hàng “đi theo quốc tịch”

Mấy hôm trước, lướt Facebook buổi sáng – cái thói quen “uống cà phê mà không có drama là không tỉnh” – Mr. Old Man thấy một ông bạn già, cũng từng lăn lộn ngân hàng mấy chục năm, chia sẻ lại bài trên Vietnam Finance. Nội dung nghe qua tưởng bình thường, đọc kỹ thì thấy… không bình thường chút nào.

Ngân hàng Nhà nước vừa cấp phép thành lập thêm một ngân hàng 100% vốn nước ngoài. Nhân vật mới không ai xa lạ – chính là IBK, ngân hàng Hàn Quốc vốn đã có hai chi nhánh ở Hà Nội và TP.HCM, nay “lên đời” thành pháp nhân đầy đủ.

Nghe qua thì thấy cũng chỉ là thêm một cái tên trong danh sách. Nhưng nhìn kỹ hơn thì câu chuyện không đơn giản vậy.

Hàn Quốc hiện đang là “ông lớn” trong hệ thống ngân hàng ngoại tại Việt Nam: hơn hai chục chi nhánh ngân hàng, và tới 9 ngân hàng 100% vốn nước ngoài – giờ thêm IBK nữa. Nói vui kiểu Mr. Old Man: nếu mở bản đồ tài chính Việt Nam, chắc phải tô riêng một màu… Hàn Quốc cho dễ nhìn.

Với các ngân hàng thương mại Việt Nam, đây chắc không phải tin vui. Không phải vì “sợ” ai, mà vì một thực tế rất rõ: khách hàng đi theo… quốc tịch.

Doanh nghiệp nước ngoài – nhất là các tập đoàn lớn – có xu hướng làm việc với ngân hàng “đồng hương” nếu có mặt tại Việt Nam. Người Hàn cũng không phải ngoại lệ.

Chuyện này, Mr. Old Man từng chứng kiến không ít. Có doanh nghiệp mở tài khoản, giao dịch đều đặn tại một ngân hàng Việt Nam, quan hệ cũng “êm đềm như nước hồ thu”. Rồi một ngày đẹp trời, họ chuyển hết sang ngân hàng “đồng hương” mới mở. Lý do đưa ra rất nhẹ nhàng: “theo yêu cầu của công ty mẹ.”
Nghe thì lịch sự, nhưng người trong nghề hiểu: vậy là xong một mối quan hệ.

Mà câu chuyện không chỉ nằm ở ngân hàng.

Hôm nay, nghe Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại một hội nghị về du lịch, Mr. Old Man lại thấy một “mảnh ghép” khác của bức tranh.

Khách quốc tế đến thì đông thật. Nhưng họ đi tour của công ty nước họ, ở khách sạn do nhà đầu tư nước họ vận hành, ăn uống ở nhà hàng của họ, mua sắm trong hệ thống của họ… Nói gọn lại: tiền đi một vòng rồi… về lại túi họ.

Nghe xong chỉ biết gật gù: nói đúng, không thêm không bớt.

Ở Đà Nẵng, chuyện này không còn xa lạ. Nhiều người còn đùa rằng đã hình thành cả “phố Hàn” thu nhỏ. Từ siêu thị, nhà hàng, spa… đến dịch vụ đủ kiểu – tất cả phục vụ trọn gói, từ du khách Hàn đến cả người địa phương.

Giờ thêm IBK nữa, nâng số ngân hàng 100% vốn Hàn Quốc lên 3 trong tổng số 10 ngân hàng ngoại – thì bức tranh càng rõ nét hơn.

Không phải là bi quan. Nhưng cũng khó gọi là lạc quan.

Các ngân hàng Việt Nam rồi sẽ phải chia lại miếng bánh. Và phần “chia sẻ” đó, nhiều khả năng sẽ rơi vào nhóm khách hàng doanh nghiệp Hàn Quốc – những người vốn đã có sẵn một lựa chọn… gần gũi hơn về ngôn ngữ, văn hoá, và cả “chỉ đạo từ công ty mẹ”.

Mr. Old Man nghĩ đơn giản thế này:
Hội nhập thì phải chấp nhận cuộc chơi. Nhưng chơi sao để không chỉ đứng nhìn người ta mang cả “hệ sinh thái” vào rồi… khép kín với nhau – đó mới là bài toán đáng suy nghĩ.

___

Mr. Old Man