Articles Mr Old Man Payment Q&A Tín dụng chứng từ: Tưởng chắc ăn… nhưng không ăn chắc như ta tưởng By Mr Old Man Posted on 1 day ago 14 min read 0 0 6 Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Reddit Share on Pinterest Share on Linkedin Share on Tumblr Bài này được viết lại lấy cảm hứng từ bài viết “Documentary credits and the illusion of certainty – resolving the real problem” của Dave Meynell – chuyên gia ICC. Ai muốn đọc bản gốc tiếng Anh thì xem ở đây: https://www.tradefinance.training/blog/articles/documentary-credits-and-the-illusion-of-certainty–resolving-the-real-problem/ Còn muốn dễ tiêu hóa thì đọc bản tiếng Việt này nhé. Tín dụng chứng từ: Tưởng chắc ăn… nhưng không ăn chắc như ta tưởng Trước đây cứ nghĩ LC là chắc ăn. Làm lâu rồi mới thấy… ăn được hay không còn tùy người “nếm”. Trong mua bán ngoại thương, người bán nào nếu không yêu cầu trả trước, thì cũng ưu tiên LC. Lý do rất đơn giản: Chỉ cần xuất trình chứng từ phù hợp với điều khoản L/C và UCP 600 → sẽ được thanh toán. Ngân hàng thì tập trung kiểm tra chứng từ, không quan tâm hàng hóa ngoài kia ra sao, cũng không đi sâu vào hợp đồng mua bán. Nghe rất logic. Và chính cái logic đó giúp LC trở thành phương thức thanh toán “ruột” trong thương mại quốc tế suốt nhiều thập kỷ, nhất là với các giao dịch lớn hoặc đối tác chưa quen biết. Nhưng thực tế thì… không phải lúc nào cũng vậy Điều kiện để được thanh toán trong LC tưởng như rất rõ: Chứng từ phải phù hợp. Nhưng “phù hợp” không phải lúc nào cũng giống nhau. Có những bộ chứng từ: Ngân hàng này nói OK Ngân hàng kia lại lắc đầu Có những điều khoản: Lúc viết thì rõ như ban ngày Lúc kiểm tra… mỗi người hiểu một kiểu UCP 600 thì rõ, nhưng cách hiểu thì không phải lúc nào cũng giống nhau. Vì vậy, tranh chấp về sự phù hợp của chứng từ — và kéo theo tranh chấp thanh toán — vẫn xảy ra. Tưởng LC là chắc ăn… nhưng không phải lúc nào cũng ăn chắc. LC không phải là cái máy “check list” Không phải cứ: ✔ Có đủ chữ → OK ✘ Thiếu chữ → loại Trong UCP 600 hay ISBP 821 có những cụm từ rất “khó chịu”: “appear on their face” “not inconsistent with” “international standard banking practice” Đọc qua thì tưởng rõ. Nhưng thực ra, nó chỉ là cái khung. Không phải là đáp án. Phần còn lại? Là câu chuyện của người kiểm tra. Những tình huống rất quen B/L đủ thông tin nhưng trình bày hơi “lệch form” → có chấp nhận không? Insurance thêm vài dòng ngoài yêu cầu → có bị coi là mâu thuẫn không? Certificate do một bên phát hành không đúng “sách giáo khoa” → có OK không? Không hiếm. Và cũng không có câu trả lời kiểu đúng/sai tuyệt đối. Tất cả đều cần… người đọc chứng từ “cân”. Vậy LC “chắc ăn” ở chỗ nào? Đây là chỗ dễ hiểu nhầm nhất. LC không đảm bảo kết quả giống nhau. LC chỉ đảm bảo một điều: Mọi người cùng chơi một luật. Tức là: Cùng cách kiểm tra chứng từ Cùng cách gọi tên sai biệt Cùng nguyên tắc ra quyết định Nhưng kết quả cuối cùng vẫn có thể khác, vì còn phụ thuộc vào cách hiểu và cách áp dụng. Tại sao ICC sửa UCP hoài mà vẫn chưa “chuẩn”? Câu trả lời khá đơn giản: Không thể chuẩn tuyệt đối được. Vì: Thương mại thì muôn hình vạn trạng Chứng từ thì mỗi nơi mỗi kiểu Càng cố quy định cho hết mọi tình huống, thì lại càng dễ… phát sinh thêm chỗ mơ hồ mới. Câu chuyện số hóa: đừng kỳ vọng sai chỗ Nghe nhiều câu rất “có cánh”: Đưa LC lên hệ thống → máy xử → hết tranh cãi Thực tế thì… không đơn giản vậy. Nếu bản thân quy tắc đã cần diễn giải, thì hệ thống cũng phải “diễn giải”. Mà cái đó thì không có chuyện đúng 100%. Đừng quá kỳ vọng số hóa sẽ xóa hết tranh cãi đúng/sai. Số hóa có ích ở đâu? Không phải thay con người. Mà là: Làm rõ vì sao accept / reject Lưu lại cách ra quyết định Cho phép so sánh giữa các case Nói cách khác: Biến “kinh nghiệm cá nhân” thành “tài sản chung”. Chốt lại cho dân làm LC một câu thôi LC có thể chắc ăn, nhưng chưa bao giờ là không rủi ro. Đúng là chứng từ phù hợp thì được thanh toán. Nhưng “phù hợp” hay không, đôi khi lại nằm ở cách người ta nhìn. Nếu bạn tin LC luôn cho ra một đáp án duy nhất, thì có ngày bạn sẽ thấy… bực mình. Còn nếu hiểu rằng: LC chỉ đảm bảo mọi người chơi đúng luật Còn thắng thua là ở “tay nghề đọc chứng từ” Thì tự nhiên thấy nghề này… dễ thở hơn hẳn □ Bạn đã từng gặp case nào mà hai ngân hàng nhìn cùng một bộ chứng từ nhưng ra hai kết luận khác nhau chưa?