Hồi xưa Mr. Old Man học hành… ba lém lắm!

Hôm nay lướt Facebook, tình cờ bắt gặp Sếp cũ đăng tút về Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh kẻ sĩ Nam Bộ Trần Bạch Đằng – một chính khách, nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo kỳ cựu của Việt Nam.

Ông còn được biết đến với bút danh Nguyễn Trương Thiên Lý, tác giả kịch bản Ván Bài Lật Ngửa – bộ phim mà thế hệ U70 như Mr. Old Man chắc khó ai quên được.

Nhưng câu chuyện Mr. Old Man sắp kể không chỉ liên quan đến Trần Bạch Đằng, mà còn liên quan đến… một màn “qua mặt” thầy giáo trong bài kiểm tra học kỳ cách đây hơn 45 năm.

Hồi đó, trung học phổ thông chia thành các ban A, B, C và D. Mr. Old Man học Ban A – chuyên Văn, Sử và Ngoại ngữ. Lý do rất đơn giản:… không giỏi Toán!

Mới sau ngày giải phóng nên học sinh miền Nam như Mr. Old Man không có nhiều sách, tài liệu cách mạng để đọc. Vớ được cuốn nào là đọc tới đọc lui, gần như thuộc lòng.

Tình cờ, Mr. Old Man kiếm được một tập khảo cứu về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 của Trần Bạch Đằng. Không ngờ, đến kỳ kiểm tra học kỳ năm đó lại… trúng tủ.

Đến đoạn nhận định về Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, Mr. Old Man viết đại ý rằng đây là một “cơn địa chấn truyền thông” trên toàn cầu. Đối với báo chí phương Tây, việc Quân Giải phóng cầm cự ở mặt trận Huế là một cú sốc lớn, làm lung lay hoàn toàn những tuyên bố kiểu “chiến thắng đã ở rất gần” của chính phủ Mỹ.

Rồi để tăng phần “học thuật”, Mr. Old Man còn trích dẫn, theo tài liệu của Trần Bạch Đằng, câu nói của phóng viên Mỹ Hal Kosut:

“Even on the seventh day of the battle, the Vietcong flag still flew proudly over the Hue Citadel.”

Trần Bạch Đằng dịch rất hay, đại ý:

“Cho đến ngày thứ 17, tôi vẫn thấy lá cờ của Việt Cộng bay ngạo nghễ trên cổ thành Huế.”

Nhưng có một vấn đề…

Mr. Old Man quên béng mất tên phiên âm tiếng Việt của phóng viên Hal Kosut.

Thế là… mạnh dạn sáng tác luôn!

Mr. Old Man viết đại thành Hao-xơn Cốp-xơ, rồi tự nhủ: “Chắc thầy dạy Sử cũng không để ý chi tiết này đâu!”

May quá… thầy không để ý thiệt!

Nhắc lại chuyện này mới thấy hồi đó mình cũng học hành có chút… ba lém.

Ví dụ như môn British Life, cô giáo ra đề về cơ cấu Quốc hội Anh. Mr. Old Man biết số ghế của Thượng viện và Hạ viện thay đổi theo từng thời kỳ, nên thay vì cố nhớ con số chính xác, Mr. Old Man bèn dẫn theo… một cuốn sách từng đọc, rồi ghi mấy con số gần đúng với vẻ rất tự tin.

Không biết cô giáo có bị thuyết phục hay không, nhưng cuối cùng vẫn qua môn!

Các cháu học sinh nếu vô tình đọc được bài “confession” này thì đừng bắt chước Mr. Old Man nhé.

Thời của Mr. Old Man, nhiều khi “liều ăn nhiều”. Còn thời nay chỉ cần vài giây là Google, AI hay thư viện số sẽ kiểm tra ngay đúng sai. Học hành cứ đàng hoàng, trích dẫn chính xác, chứ đừng học kiểu “xà lơ” như Mr. Old Man ngày xưa.

Mà nghĩ lại… cũng nhờ mấy lần “ba lém” ấy nên bây giờ mới có chuyện để ngồi kể, uống cà phê rồi cười một mình.

__ Mr. Old Man