Bàn một chút về chuyện vỉa hè ở Đà Nẵng

Sau những ngày ra quân rầm rộ, vỉa hè trên nhiều tuyến phố trung tâm Đà Nẵng đã phần nào được trả lại không gian cho người đi bộ.

Điều đó cho thấy quyết tâm của lãnh đạo thành phố trong việc xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị xanh – sạch – đẹp, văn minh, hiện đại; xứng đáng là thành phố đáng sống và là điểm đến yêu thích của du khách trong và ngoài nước.

Vẫn biết rằng, bất kỳ quy định nào — dù ban đầu có khó khả thi — nếu kiên trì thực hiện thì rồi cũng sẽ dần trở thành thói quen và được chấp hành nghiêm túc.

Quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy cách đây gần 20 năm là một ví dụ điển hình cho sự thành công đó.

Tuy nhiên, việc cấm lấn chiếm vỉa hè để buôn bán, nhằm trả lại không gian cho người đi bộ và làm đẹp bộ mặt đô thị, liệu có thành công hay không thì vẫn cần thời gian để trả lời.

Thực tế, Thành phố Hồ Chí Minh từng triển khai chiến dịch lập lại trật tự vỉa hè nhưng không duy trì được lâu dài. Đây là một bài học kinh nghiệm mà Đà Nẵng cần tham khảo.

Theo Mr. Old Man, để Đà Nẵng có thể trở thành địa phương đầu tiên ở Việt Nam có vỉa hè đúng nghĩa dành cho người đi bộ, có lẽ cần hội đủ một số điều kiện:

Thứ nhất, sự đồng thuận của người dân, đặc biệt là những hộ gia đình và cá nhân đang mưu sinh bằng việc buôn bán trên vỉa hè.
Điều này đòi hỏi công tác tuyên truyền, thuyết phục phải đi trước một bước. Mệnh lệnh hành chính và chế tài xử phạt, nếu đứng một mình, chưa chắc đã mang lại hiệu quả bền vững.
Bên cạnh đó, sự đồng lòng và quyết tâm của lãnh đạo các cấp cũng là yếu tố then chốt.

Thứ hai, cần có chính sách hỗ trợ sinh kế.
Đối với những người lâu nay sống nhờ buôn bán vỉa hè, việc chuyển đổi không thể chỉ dừng lại ở “cấm”. Thành phố nên nghiên cứu bố trí các điểm kinh doanh tập trung, đặc biệt ở những khu vực du lịch, vừa tạo sinh kế, vừa giữ được nét sinh động của đô thị.

Cũng cần lưu ý rằng, dẹp vỉa hè không đồng nghĩa với việc đẩy người bán hàng vào các kiệt hẻm.
Thực tế hiện nay, ở một số nơi, điều này đang khiến các kiệt hẻm vốn đã chật chội lại càng thêm quá tải. Vì vậy, cùng với việc lập lại trật tự vỉa hè, cũng cần có giải pháp tổ chức lại hoạt động buôn bán trong các khu dân cư.

Cuối cùng, không thể thiếu chế tài đủ nghiêm và thực thi nhất quán.
Chỉ khi việc xử lý vi phạm được thực hiện công bằng, liên tục và không có ngoại lệ, chủ trương mới có cơ hội đi đến thành công.

Δ

Nói cho cùng, vỉa hè rồi sẽ ra sao không chỉ phụ thuộc vào quyết tâm của chính quyền, mà còn nằm ở cách mỗi người chúng ta chọn bước đi — bước xuống lòng đường cho tiện một chút, hay kiên nhẫn giữ lại phần lối đi vốn dĩ không phải của riêng ai.

Một thành phố đáng sống, đôi khi bắt đầu từ một… vỉa hè không còn phải “xin lại”.

________

Mr. Old Man, 3.4.2026

At Traditional Café