TRUYỀN THUYẾT VỀ THỦY QUÁI NAMAZU Ở CHÙA CẦU HỘI AN CẦN ĐƯỢC TÁI DỰNG?

Hơn 5 năm trước, Mr. Old Man có chuyến đạp xe đến Hội An. Sáng hôm đó, sương mù giăng mắc khắp nơi, những con thuyền trên sông Hoài vẫn còn say ngủ. Bỗng nhiên, Mr. Old Man phát hiện một con quái vật hình thù gớm ghiếc đang ẩn mình dưới gầm Chùa Cầu!

Sông Hoài đang nước ròng, đoạn chảy qua gầm Chùa Cầu trơ cả đáy. Vì thế, dù lẩn trốn khá kín đáo, con quái vật vẫn để lộ nguyên hình và bị Mr. Old Man tóm gọn trong ống kính.

Tìm hiểu về lịch sử Hội An, Mr. Old Man mới biết đây chính là con thủy quái mà những người Nhật định cư ở Hội An vào khoảng thế kỷ XVII gọi là Jishi Namazu hay Namazu; người Hoa gọi là Câu Long, còn người Việt gọi là con Cù.

Theo thần thoại Nhật Bản, Namazu là một con cá trê khổng lồ dài đến 700 dặm, đuôi nằm ở Aomori, đầu nằm ở Kyoto. Nói cách khác, Nhật Bản nằm trên lưng thủy quái Namazu. Mỗi khi Namazu ngóc đầu hoặc quẫy mình, Nhật Bản lại có thể phải hứng chịu động đất, sóng thần hay núi lửa phun trào. Những lúc ấy, thần Kashima sẽ cưỡi lên lưng Namazu, dùng tảng đá Kaname để chế ngự con quái vật.

Những người Nhật định cư ở Hội An thuở ấy lại có cách lý giải riêng. Họ cho rằng đầu Namazu nằm ở Nhật Bản, đuôi ở Ấn Độ, còn phần lưng vắt qua khe nước ở Hội An. Vì thế, mỗi khi Namazu quẫy mình, Nhật Bản bị động đất thì Hội An cũng rung chuyển, khiến dân chúng không thể yên ổn buôn bán, làm ăn.

Để trấn yểm thủy quái Namazu, người Nhật đã tìm thầy phong thủy giỏi xem thế đất, thế sông rồi quyết định xây một cây cầu bắc qua khe nước. Ở đầu cầu phía tây, họ đặt cặp tượng khỉ bằng đá, một đực, một cái, trên bệ thờ quay mặt vào nhau; đầu cầu phía đông đặt cặp tượng chó bằng đá, cũng thành một đôi có vẻ như “thanh mai trúc mã”.

Chùa Cầu được cho là thanh kiếm thần cắm xuống huyệt lưng Namazu, khiến nó không thể quẫy mình gây ra động đất. Còn người Minh Hương xây một ngôi chùa sát bên cầu, thờ Bắc Đế Chân Võ, cũng nhằm khống chế Câu Long, mang lại sự bình yên cho Hội An.

Qua mấy trăm năm vật đổi sao dời, Hội An ngày nay không còn là thương cảng quốc tế sầm uất như xưa, người Nhật cũng không còn định cư ở đây như thuở trước. Thế nhưng, những dấu tích của họ vẫn hiện hữu đó đây.

Chùa Cầu vẫn đứng giữa lòng phố cổ, mang vẻ đẹp lịch sử cùng những câu chuyện tâm linh đầy bí ẩn. Trong truyền thuyết, cây cầu dường như vẫn là thanh kiếm thần tiếp tục trấn yểm thủy quái Namazu, giữ cho Hội An được bình yên mãi mãi.

Và câu chuyện ấy cũng góp phần làm nên sức hấp dẫn của Hội An — một điểm đến du lịch nổi tiếng, nơi mỗi di tích đều có thể mở ra những câu chuyện thú vị cho du khách khám phá.

LỜI NHẮN GỬI ĐẾN HỘI AN

Sau trận lụt năm ấy, năm nào Mr. Old Man cũng trở lại Hội An, ghé thăm Chùa Cầu vài lần. Thế nhưng, con thủy quái từng bị Mr. Old Man tóm gọn trong ống kính năm nào đã biến mất.

Đó chẳng phải chỉ là một hình thù kỳ dị dưới gầm cầu, mà còn gắn với truyền thuyết về Chùa Cầu, một phần câu chuyện văn hóa và lịch sử hình thành, phát triển của Hội An.

Mr. Old Man nghĩ rằng truyền thuyết về thủy quái Namazu ở Hội An cần được tái dựng.

Chùa Cầu đã được đại trùng tu, vậy sao không phục dựng hình tượng thủy quái Namazu bị trấn yểm dưới gầm cầu?

Trong bối cảnh Hội An đang ngày càng vắng khách, bên cạnh những giải pháp khác, một hình tượng Namazu được phục dựng phù hợp với cảnh quan và giá trị di sản có thể trở thành điểm nhấn độc đáo. Du khách không chỉ ngắm Chùa Cầu, chụp vài tấm ảnh rồi đi, mà còn có thêm một câu chuyện trực quan, sinh động để tìm hiểu và khám phá.

Biết đâu, con thủy quái từng bị Mr. Old Man bắt được trong ống kính năm nào lại có thể góp phần níu chân du khách, khiến họ thêm yêu và muốn quay trở lại Hội An?

Tất nhiên, việc phục dựng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính xác thực của tư liệu, sự hài hòa với di tích và không làm ảnh hưởng đến giá trị di sản.

Một truyền thuyết được kể lại bằng hình ảnh, biết đâu lại mở ra một sức hút mới cho phố cổ?

__ Mr. Old Man

P/S: Năm ấy, Mr. Old Man cũng đã có bài viết về thủy quái Namazu với tiêu đề “Bắt được quái vật sông Hoài”. Đọc lại bài cũ ở đây nè:

https://mroldman.net/bat-duoc-quai-vat-song-hoai/