ICC, xung đột Trung Đông… và câu chuyện “luật vẫn là luật”

Mấy ngày gần đây, anh em trong nghề trade finance chắc cũng đã đọc qua tài liệu mới của ICC liên quan đến việc áp dụng các quy tắc tài trợ thương mại trong bối cảnh xung đột Trung Đông.

Đọc xong, Mr. Old Man có cảm giác khá quen thuộc – không có gì “giật gân”, không có thay đổi lớn, nhưng lại rất đáng để đọc kỹ. Vì trong những lúc thị trường nhiễu động nhất, điều người ta cần nhất… lại là sự ổn định.

Dưới đây là phần tóm tắt ngắn gọn để các bạn tiện theo dõi:

1. Quy tắc vẫn giữ nguyên.
   Các bộ quy tắc như UCP 600, URDG 758, URC 522 (và các phụ trương điện tử) vẫn áp dụng như bình thường. Biến động bên ngoài không làm thay đổi “luật chơi”.

2. Tác động nằm ở vận hành, không phải pháp lý.
   Ảnh hưởng chủ yếu xuất hiện ở các khía cạnh thực tế:

• rủi ro liên quan đến sanctions
• vấn đề bảo hiểm
• thay đổi tuyến vận chuyển
• chậm trễ trong việc chuyển và xử lý chứng từ

Nói cách khác, khó khăn nằm ở cách thực hiện giao dịch, không phải ở nguyên tắc điều chỉnh giao dịch.

3. Quy tắc hiện hành đã “bao phủ” nhiều rủi ro.

• Chậm trễ hoặc thất lạc chứng từ:
  Các điều khoản như UCP 600 Điều 35 đã miễn trách nhiệm cho ngân hàng đối với các sự cố trong quá trình truyền chứng từ ngoài tầm kiểm soát.
• Force majeure:
  Chỉ áp dụng khi chính ngân hàng không thể hoạt động do sự kiện bất khả kháng.
  Không áp dụng đơn thuần vì tình hình bên ngoài khó khăn, nếu ngân hàng vẫn mở cửa và vận hành bình thường.

4. Các bên có thể linh hoạt xử lý.
   Khi phát sinh vướng mắc thực tế, các bên có thể:

• thỏa thuận phương thức xuất trình thay thế
• sử dụng bản scan hoặc chứng từ điện tử
• áp dụng các giải pháp phù hợp với hoàn cảnh

5. Xuất trình điện tử trở nên đáng chú ý hơn.
   ICC gợi mở việc sử dụng:

• eUCP / eURC cho chứng từ điện tử
• URDG vốn đã có quy định cho chứng từ điện tử

Đây không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn là xu hướng dài hạn.

6. Giải pháp là thích ứng, không phải sửa luật.
   Nếu gián đoạn trở nên nghiêm trọng hơn (ví dụ: courier ngừng hoạt động, điểm xuất trình đóng cửa), ICC có thể ban hành hướng dẫn thêm.
   Còn hiện tại, thông điệp rất đơn giản:

Tiếp tục áp dụng các quy tắc ICC như bình thường.

□

Kết lại một chút, theo kiểu Mr. Old Man…

Trong nghề này, cứ mỗi lần có biến động lớn – dịch bệnh, núi lửa, hay bây giờ là xung đột – câu hỏi quen thuộc lại quay về: “Luật có thay đổi không?”

Và lần này cũng vậy. Câu trả lời vẫn là: không.

Nhưng cái “không” đó không phải vì hệ thống cứng nhắc, mà vì nó đã được thiết kế đủ linh hoạt để đi qua những thời điểm như thế này.

Luật vẫn vậy.
Chỉ có người làm nghề là phải… giỏi hơn một chút, tỉnh táo hơn một chút, và đôi khi linh hoạt hơn một chút.

Mr. Old Man chia sẻ lại để anh em cùng đọc, cùng ngẫm – phòng khi một ngày nào đó, câu chuyện “chứng từ đi lạc giữa thế giới đang nhiễu loạn” lại không còn là ví dụ… mà là case thật.

___

Mr. Old Man