Chuyện dời đại học về Tam Kỳ… và giấc mơ kéo dân vô phía Nam

Anh bạn quen qua Facebook, quê Đà Nẵng, hiện đang làm giảng viên một trường khá có tiếng trong Sài Gòn, bữa ni thả cái status nghe cũng… căng:

“Định về quê mà nghe trường sẽ chuyển hết vô phía Nam, căng thiệt luôn bà con ơi!”

Mr. Old Man đọc xong, ban đầu cũng tưởng anh than chuyện… thời tiết.
Lướt xuống comment mới vỡ lẽ: à, hóa ra anh đang “đánh tiếng” chuyện có ý tưởng dời các trường đại học vô phía Nam Đà Nẵng, cụ thể là Tam Kỳ.

Lý do nghe cũng rất hợp lý: kéo dân vô, kích kinh tế, vực lại thương mại dịch vụ khu vực này.

Nghe qua thì thấy… cũng có lý thật.

Nhưng vấn đề là — đời không phải lúc nào cũng đi theo logic của bản kế hoạch.

Thử hỏi nhẹ vài câu thôi:

Giảng viên đang dạy ở trung tâm Đà Nẵng, liệu có hào hứng “xách laptop đi về phía Nam” mỗi ngày?

Các giáo sư, tiến sĩ — những người vốn đã quen môi trường, tiện nghi, mạng lưới học thuật — có sẵn sàng “đầu quân” về Tam Kỳ?

Câu trả lời… hình như nằm ngay trong cái status của anh bạn kia rồi.

Mr. Old Man tò mò, quay sang hỏi thằng cháu lớp 12:

– Mai mốt ĐHBK Đà Nẵng mà dời vô Tam Kỳ, con còn thi không?

Nó trả lời gọn lỏn, không cần suy nghĩ:

– Con thi Sài Gòn.

Nghe xong cũng không biết nên buồn hay nên… gật gù.

Mr. Old Man nghĩ bụng, cũng khó trách tụi nhỏ.

Sinh viên bây giờ chọn nơi học đâu chỉ vì cái tên trường.
Nó còn là chuyện đi lại cho tiện, cuối tuần có chỗ đi chơi cho đỡ bí bách, rồi kiếm việc làm thêm để tự trang trải.

Chưa kể, học ở thành phố lớn — nhiều khi cái học không nằm trong giảng đường, mà nằm ngoài kia: va chạm, trải nghiệm, quen người này người kia…

Những thứ đó, nói cho ngay, cũng là “giáo trình” — chỉ là không in thành sách.

Rồi thử nghĩ rộng ra một chút.

Sinh viên từ Huế, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Nghệ An… vốn chọn Đà Nẵng vì vừa phải, vừa thuận tiện — nếu trường nằm ở Tam Kỳ, liệu họ còn giữ lựa chọn đó?

Hay lại “quẹo trái” hoặc “quẹo phải” — ra Huế, hoặc vào thẳng Sài Gòn cho xong?

Nếu kịch bản đó xảy ra, có khi các trường lại phải… hạ điểm chuẩn để giữ nguồn tuyển.

Mà như vậy thì câu chuyện ban đầu — nâng chất lượng, phát triển vùng — lại thành một bài toán khác.

Chốt lại một câu cho gọn:

Ý tưởng dời các trường đại học về Tam Kỳ — nghe thì hay, thậm chí rất “có tầm nhìn”.
Nhưng để đi từ ý tưởng đến thực tế, có vẻ không đơn giản.

Nó giống bài toán con gà – quả trứng:

Tam Kỳ phải đủ hấp dẫn thì trường mới về.
Hay phải có trường về trước thì Tam Kỳ mới phát triển?

Nếu hiện tại mà đặt cược rằng “trường sẽ kéo được cả vùng đi lên”… thì e là hơi lạc quan.

____

Mr. Old Man