Vỉa hè – giữa “văn hóa” và “văn minh”

Một người bạn nước ngoài sống ở Đà Nẵng đã để lại một bình luận rất thú vị dưới bài viết của Mr. Old Man về chuyện vỉa hè.

Xem bài viết đó ở đây: Bàn một chút về chuyện vỉa hè ở Đà Nẵng – Mr. Old Man

Bạn nói rằng: vỉa hè ở Việt Nam, với hàng quán, với người bán hàng rong, với sự tấp nập đời thường — đó chính là cái “đẹp” mà du khách phương Tây tìm kiếm. Những vỉa hè trống trơn, theo bạn, lại trở nên “xấu” và thiếu sức sống.

Nghe vậy, Mr. Old Man cũng thấy… có lý.

Quả thật, đã có một thời, phố cổ Hà Nội đông kín du khách. Họ đi bộ trên lòng đường, mắt mở to, tò mò nhìn từng gánh hàng rong, từng quán ăn nhỏ chiếm hết vỉa hè. Một khung cảnh rất “Việt Nam”, rất sống động.

Nhưng cũng có lúc, Mr. Old Man chợt thấy… hơi nghịch lý.

Phải chăng chúng ta đang vô tình dùng sự lộn xộn của vỉa hè như một “điểm nhấn du lịch”?

Đúng là, buôn bán trên vỉa hè đã trở thành một dạng “văn hóa” quen thuộc. Nhưng văn hóa không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với văn minh.

Vỉa hè, xét cho cùng, sinh ra để dành cho người đi bộ. Khi người đi bộ phải bước xuống lòng đường vì không còn chỗ trên vỉa hè, thì câu chuyện không còn là “đẹp” hay “xấu” nữa, mà là an toàn và trật tự.

Điều đó không có nghĩa là phải xóa bỏ hoàn toàn hình ảnh hàng quán vỉa hè. Ngược lại, nếu được tổ chức hợp lý — có khu vực phù hợp, có quy hoạch rõ ràng — thì vừa giữ được sinh kế cho người dân, vừa giữ được phần nào cái “hồn phố” mà nhiều người yêu mến.

Việt Nam không thiếu những giá trị văn hóa để níu chân du khách. Vỉa hè chỉ là một lát cắt nhỏ.

Giữ lại cái hồn, nhưng đừng quên phần “đường đi” — có lẽ đó mới là câu chuyện dài của đô thị.

___

Mr. Old Man