Ngắm ngựa, tìm tên

Tết năm nay là Tết Bính Ngọ 2026. Thành phố Đà Nẵng trưng bày hai linh vật ngựa có thể nói là vừa đẹp, vừa lạ, lại vừa… khiến người ta phải đứng ngắm khá lâu. Cả hai tác phẩm đều do nghệ nhân Đinh Văn Tâm sáng tác và trực tiếp thi công.

Một linh vật mang tên “Kim mã 4.0”, đặt ở đoạn đuôi cầu Rồng, đối diện Bảo tàng Điêu khắc Chăm. Hình tượng ngựa máy với những đường nét khỏe khoắn, nhìn vào là thấy tốc độ, công nghệ và tinh thần thích ứng của một thành phố đang chạy khá nhanh.

Linh vật thứ hai mang tên “Kim mã hợp nhất” thì lại khiến người xem tò mò theo một kiểu khác. Toàn bộ thân ngựa được ghép từ các khối chữ nghệ thuật, tạo nên từ tên của 94 đơn vị hành chính sau sáp nhập: 23 phường, 70 xã và đặc khu Hoàng Sa.

Ý tưởng khá rõ ràng: đoàn kết – hội tụ – thống nhất. Một hình ảnh ẩn dụ cho Đà Nẵng khi bước vào một giai đoạn mới, với nhiều cơ hội… và chắc chắn cũng không ít thử thách.

Mấy ngày nay, Mr. Old Man đạp xe ngang qua khu này liên tục. Lý do rất đơn giản: tò mò. Nhất là muốn xem thử quy tắc ghép tên các xã, phường trên con ngựa này ra sao.

Tiếc là khu vực vẫn còn thi công nên không vào gần được. Hôm nay quay lại, mọi thứ đã gọn gàng hơn, chụp hình chắc sẽ đẹp… nhưng hàng rào vẫn chưa mở. Thế là Mr. Old Man đành đứng từ xa, chụp đại một tấm rồi… zoom hết cỡ để nghiên cứu.

Tất nhiên, nếu chính tác giả giải thích thì sẽ đầy đủ và chính xác hơn. Còn Mr. Old Man thì chỉ dám suy đoán theo kiểu “nhìn sao đoán vậy”.

Quan sát một lúc, thấy có vẻ những địa danh vốn là cấp thành phố, quận hoặc huyện trước đây – như Đà Nẵng, Tam Kỳ, Hội An, Sơn Trà, Hoàng Sa, Hải Châu, Thanh Khê, Điện Bàn, Quế Sơn… – thì khối chữ thường lớn hơn và nằm nổi bật trên thân linh vật.

Còn tên các xã, phường mới thì nhỏ hơn một chút, rải rác ở những vị trí khác như đầu, bờm, chân…

Nghĩ cũng vui.

Ai đi xem linh vật “Kim mã hợp nhất” chắc kiểu gì cũng sẽ tìm thử xem tên địa phương mình nằm ở đâu.

Nếu thấy nằm ở vị trí dễ thấy, to rõ trên mình ngựa, thể nào cũng “ồ” lên một tiếng, rồi chụp hình khoe ngay.

Nhưng chắc cũng sẽ có người tìm mãi không ra, hoặc thấy tên địa phương mình nằm ở vị trí… hơi khiêm tốn, ví dụ dưới chân chẳng hạn, thì cũng hơi buồn buồn một chút.

Mà nghĩ cho cùng, tên to hay nhỏ, đứng ở đâu trên linh vật, chắc người thiết kế đều có dụng ý riêng và mang ý nghĩa tốt đẹp cả.

Quan trọng là Tết năm nay, Đà Nẵng có hai linh vật vừa có giá trị nghệ thuật, vừa gợi được nhiều suy nghĩ – mà như vậy là thành công rồi.

Biết đâu, vào thời khắc countdown đón xuân Bính Ngọ, nghệ nhân Đinh Văn Tâm được mời lên truyền hình tham gia một talk show, rồi bật mí luôn quy tắc ghép tên 94 xã, phường, đặc khu trên “Kim mã hợp nhất” thì sao.

Nếu vậy, Mr. Old Man chắc sẽ ngồi xem… rất chăm chú.

Chờ xem thôi.

___

Mr. Old Man, 13 February 2026

At Traditional Café