Từ đồng 5 giác đến tờ 500 nghìn đồng

Hôm nay, một bạn đọc ở Ấn Độ hỏi Mr. Old Man về USC (US cent). Chỉ một câu hỏi nhỏ mà lại đưa Mr. Old Man trở về với những đồng xu, đồng hào của Việt Nam hơn sáu mươi năm trước.

Hồi nhỏ, Mr. Old Man còn cầm đồng 50 xu, ở quê quen gọi là đồng 5 giác, có hình ông Ngô Đình Diệm chạy ra quán bà Vú đầu xóm. Chỉ với 5 giác đã mua được ba viên kẹo ú hoặc một gói kẹo bi.

Lúc ấy, ông Diệm đã qua đời gần năm năm trước đó, nhưng đồng tiền mang hình ông vẫn còn lưu hành. Với một cậu bé, chuyện đó chẳng có ý nghĩa gì. Chỉ biết trong túi có đồng 5 giác là có… kẹo!

Ngày ấy, nơi này gọi là giác, nơi khác gọi là hào. Thực ra chỉ là hai cách gọi của cùng một đơn vị tiền tệ. Một đồng bằng mười hào (hay mười giác), một hào bằng mười xu.

Sau ngày đất nước thống nhất, tiền Việt Nam vẫn còn những mệnh giá 5 hào, 1 đồng, 2 đồng, 5 đồng…

Năm 1984, Mr. Old Man tốt nghiệp đại học, về dạy ở Trường Cao đẳng Sư phạm. Hồi ấy, lương giáo viên bậc 1 là 60 đồng một tháng. Nhưng giáo viên mới ra trường phải tập sự hai năm nên chỉ được hưởng 85% lương.

Chưa kịp hết thời gian tập sự để được hưởng đủ 100% lương thì năm 1985 lại diễn ra đợt đổi tiền trong chương trình Giá – Lương – Tiền. Rồi, không bao lâu sau, những đồng xu, đồng hào cũng dần biến mất khỏi cuộc sống hằng ngày.

Thời gian trôi qua, đồng tiền Việt Nam cũng đổi thay theo từng giai đoạn của đất nước. Từ những đồng xu, đồng hào, đến vài đồng, vài chục đồng, vài trăm đồng, vài nghìn đồng… và hôm nay là tờ 500.000 đồng.

Nhìn lại hơn sáu mươi năm, thay đổi không chỉ là mệnh giá của đồng tiền mà còn là cả một chặng đường lịch sử, kinh tế và cuộc sống của mỗi con người.

Còn với Mr. Old Man, mỗi lần nhìn thấy đồng 5 giác hay đồng 5 hào, điều nhớ nhất không phải là giá trị của nó, mà là hình ảnh cậu bé hí hửng chạy ra quán bà Vú mua kẹo và chàng giáo viên trẻ cầm tháng lương đầu tiên của đời mình.

Còn bạn thì sao? Bạn còn nhớ đồng tiền đầu tiên mình cầm là đồng gì? Và ngày ấy, một xu, một hào hay một giác mua được những gì?

_ Mr. Old Man