Ông thần trấn giữ sông Hàn?

Mr. Old Man đạp xe qua công viên bờ Đông sông Hàn không biết bao nhiêu lần. Lần nào cũng liếc nhìn cái đầu đá to tướng ấy — môi dày, mắt sâu, nhìn kiểu gì cũng như đang nghĩ chuyện thiên hạ.

Trong đầu tự  nhiên nghĩ ra một cái tên:
“Ông thần trấn giữ sông Hàn.”

Không mê tín gì đâu. Chỉ là nhìn hoài mà không thấy giống… người quen nào cả.

Mãi đến gần đây, tình cờ lướt Facebook của nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng, Mr. Old Man mới giật mình:

À… thì ra đó là tượng cụ Phan Chu Trinh.

Một chút ngượng. Một chút buồn cười.
Đạp xe qua trăm lần, chào “ông thần” mà không biết mình đang đứng trước một người thật — một người từng muốn thay đổi cả cách nghĩ của dân mình.

____

Đọc thêm mới hiểu, tác giả không định làm một bức tượng để “nhận ra ngay”.
Ông không tả khuôn mặt, mà tạc cái thần.

Một con người chủ trương khai dân trí, chấn dân khí — nếu làm hiền quá, dễ nhận quá, e rằng lại… nhẹ đi.

Nên ông làm nặng khối, đẩy nét, giữ lại cái gì đó hơi thô, hơi khó gần.
Để người xem không chỉ nhìn — mà phải dừng lại.

Chỉ có điều… người như Mr. Old Man thì đạp qua luôn

Từ hôm đó, mỗi lần đi ngang, vẫn nhìn.

Chỉ khác một điều:
Không còn gọi là “ông thần trấn giữ sông Hàn” nữa.

Mà nghĩ đơn giản hơn:

Có một người xưa, ngồi đó,
không phải để giữ sông,
mà như đang nhìn mình…
xem mình đã hiểu được bao nhiêu điều
cụ Phan Chu Trinh từng đặt ra từ hơn một thế kỷ trước.

___

Mr. Old Man